पृष्ठ के पते की प्रतिलिपि बनाएँ ट्विटर पर सांझा करें व्हाट्सएप पर सांझा करें फेसबुक पर सांझा करें
गूगल प्ले पर पाएं
हिन्दी शब्दकोश से उतरना शब्द का अर्थ तथा उदाहरण पर्यायवाची एवम् विलोम शब्दों के साथ।

उतरना   संज्ञा

१. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / कार्य / शारीरिक कार्य

अर्थ : ऊपर से नीचे की ओर आने की क्रिया।

उदाहरण : पहाड़ से अवरोहण करते समय सावधान रहना चाहिए।

पर्यायवाची : अवक्रम, अवतरण, अवरोह, अवरोहण, अवसर्पण, उतरन, उतराई, उतरान

పైనుండి క్రిందికి రావడం.

పర్వతం నుండి దిగుతున్న సమయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
దిగుట దిగడం

The act of changing your location in a downward direction.

descent
२. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / कार्य / शारीरिक कार्य

अर्थ : वायुयान या अन्य वस्तुओं का किसी सतह पर उतरने की क्रिया।

उदाहरण : बच्चे घर की छत से हवाई जहाज़ का अवतरण देख रहे हैं।

पर्यायवाची : अवतरण, अवतार, उतराई

పై నుండి కిందకు వచ్చే క్రియ

పిల్లలు ఇంటిపైన నుండి విమానాన్ని దిగటాన్ని చూస్తున్నారు
దిగటం

The act of coming down to the earth (or other surface).

The plane made a smooth landing.
His landing on his feet was catlike.
landing
३. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / कार्य

अर्थ : घटने या कम होने की क्रिया या भाव।

उदाहरण : बाढ़ग्रस्त ग्रामीणों को नदी के पानी का अवतरण देख थोड़ी राहत मिली।

पर्यायवाची : अवतरण, उतराई, उतराव, घटना

ఒక స్థాయి నుండి తక్కువ స్థాయికి పడిపోవడం

వరదగ్రస్తులు గ్రామీణులు నది నీరు తగ్గటం చూసి విశ్రాంతి లభించింది
తగ్గటం

Change toward something smaller or lower.

decline, diminution

उतरना   क्रिया

१. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / कार्यसूचक

अर्थ : किसी व्यक्ति या वस्तु का ऊँचे स्थान से नीचे की ओर आना या जाना।

उदाहरण : दादी धीरे-धीरे सीढ़ियों से उतरती हैं।

पर्यायवाची : अवतरण करना, अवरोहना

పై నుండి కిందికి రావడం

నానమ్మ మెల్లమెల్లగా మెట్లు దిగుతుంది.
దిగు

Come down.

The birds alighted.
alight, climb down
२. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया / भौतिक अवस्थासूचक

अर्थ : किसी वस्तु आदि का लुप्त होते हुए थोड़ा हो जाना।

उदाहरण : वर्षा न होने से नदी में पानी कम हो रहा है।

पर्यायवाची : कम होना, कमी आना, घटना, न्यून होना

ఏదైన వస్తువు తరిగిపోవుడం.

వర్షాలు లేనందువలన ఆ నదిలో నీళ్ళు తగ్గిపోయాయి.
అల్పమగు, తక్కువగు, తగ్గిపోవు, స్వల్పమగు

Decrease in size, extent, or range.

The amount of homework decreased towards the end of the semester.
The cabin pressure fell dramatically.
Her weight fell to under a hundred pounds.
His voice fell to a whisper.
decrease, diminish, fall, lessen
३. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया
    क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : समुद्र के पानी में उतार आना।

उदाहरण : समुद्र प्रतिदिन चढ़ता और उतरता है।

पर्यायवाची : भटियाना, भठियाना

సముద్రంలో అలలు రావడం

సముద్రం ప్రతిరోజు ఎగసిపడుతుంది
ఎగసిపడు

Flow back or recede.

The tides ebbed at noon.
ebb, ebb away, ebb down, ebb off, ebb out
४. क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : शरीर पर धारण की हुई या पहनी हुई चीज का वहाँ से हटाये जाने पर अलग होना।

उदाहरण : क्या तुम्हारे कपड़े, जूते और मोजे उतर गए?

पर्यायवाची : खुलना, निकलना

జారవిడచడం

ఏంటి మీరు బట్టలు చెప్పులు, మేజోళ్ళు వదిలేశారు.
వదిలేయు
५. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / परिवर्तनसूचक

अर्थ : भाव का गिर जाना या कम हो जाना।

उदाहरण : आजकल सोने का भाव उतर गया है।

पर्यायवाची : गिरना, घटना, लुढ़कना

తక్కువ అయ్యే భావన లేక దిగే భావన.

ప్రస్తుతం బంగారు రేటు పడిపోయింది.
క్షీణించు, తగ్గిపోవు, తగ్గు, పడిపోవు

Decrease in size, extent, or range.

The amount of homework decreased towards the end of the semester.
The cabin pressure fell dramatically.
Her weight fell to under a hundred pounds.
His voice fell to a whisper.
decrease, diminish, fall, lessen
६. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : रंग, चमक आदि का धीमा पड़ जाना।

उदाहरण : एक ही धुलाई में कपड़े का रंग उड़ गया।

पर्यायवाची : उड़ जाना, उड़ना, निकलना, फीका पड़ना

రంగు, మెరుపు మొదలైనవి ఎక్కువకాలం ఉండకపోవడం

ఒకసారి ఉతకగానే బట్టల రంగు వెలిసిపోయింది
పోవు, వెలిసిపోవు, వెళ్ళిపోవు
७. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / शारीरिक कार्यसूचक

अर्थ : कांति का मलिन पड़ना।

उदाहरण : बुरी ख़बर सुन कर उसका चेहरा मुरझा गया।

पर्यायवाची : कुम्हलाना, मुरझाना, मुर्झाना, म्लान होना

పువ్వును ఎండలో పెడితే ముడుచుకుపోవడం

మరణ వార్త విని అతని మొఖం కాంతి తగ్గిపోయిది.
కాంతి తగ్గు, వాడిపోవు

Lose freshness, vigor, or vitality.

Her bloom was fading.
fade, wither
८. क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : वर्ष, मास आदि का अंत की ओर होना या आना।

उदाहरण : अब कृष्ण पक्ष उतर रहा है।

మొదలుపెట్టడం

ఇప్పుడు కృష్ణపక్షం ప్రారంభమైంది.
ఆరంభమగు, ప్రారంభమగు
९. क्रिया / अनैच्छिक क्रिया
    क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : किसी प्रकार के आवेश का मंद पड़कर शांत या समाप्त होना।

उदाहरण : पिताजी का गुस्सा अभी तक नहीं उतरा।
बुढ़ापे में भी उनकी पढ़ने की सनक नहीं उतरी।

ఎక్కువలేకపోవడం

నాన్నకు కోపం కొంచెం కూడా తగ్గలేదు.
తగ్గు
१०. क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : फलों, फूलों आदि का अच्छी तरह से पक या फूल चुकने के बाद सड़न की ओर प्रवृत्त होना।

उदाहरण : कल तक यह आम उतर जायगा।
सब्जी उतर रही है।

పైన వున్న వస్తువులు భూమిని చేరడం

ఈరోజు ఆమామిడి కిందపడుతుంది.
కిందపడు
११. क्रिया / अनैच्छिक क्रिया
    क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : कुछ वाद्ययंत्रों को जितना कसा, चढ़ा या तना रहना चाहिए उससे कसाव या तनाव का कम होना।

उदाहरण : जब ढोल, तबला, सारंगी आदि उतर जाय तो उसे तुरंत कस या चढ़ा लेना चाहिए।

पर्यायवाची : ढीला पड़ना, ढीला होना

పట్టు సడలిపోవడం

ఎప్పుడూ డోలు, తబల సారంగి మొదలైనవి వదులైతే వాటిని వెంటనే బాగుచేయాలి.
లూజు, వదులు
१२. क्रिया / अनैच्छिक क्रिया
    क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : क्रमशः तैयार होने या बननेवाली चीजों का तैयार या बनकर काम में आने या बाजार में जाने के योग्य होना।

उदाहरण : बाग़ के पेड़-पौधों से फल-फूल उतर रहे हैं।
जुलाहे के करघे पर से थान और धोतियाँ उतरती हैं।

१३. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / शारीरिक कार्यसूचक

अर्थ : कोई काम, व्यवसाय आदि शुरू करना या किसी विशेष कार्य-क्षेत्र में पदार्पण करना।

उदाहरण : पूँजीपति आजकल बैंकिंग कारोबार में भी उतर रहे हैं।

पर्यायवाची : आना

కొత్తదానిని ప్రారంభించడం

పూంజీపతి ఈ రోజుల్లో బ్యాంకింగ్ వ్యాపారంలో కూడా దిగాడు.
దిగు, వచ్చు
१४. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : उतर जाना या न रहना या किसी उच्च स्तर या स्थिति से अपने नीचे वाले सामान्य या स्वाभाविक स्तर, स्थिति आदि की ओर आना।

उदाहरण : आज सुबह ही इसका बुखार टूटा।
घंटों बाद मनोज का नशा टूटा।

पर्यायवाची : टूटना

జ్వరం పోవడం

ఈ రోజు ఉదయం ఇతని జ్వరం వీడింది
విడుచు

Wear off or die down.

The pain subsided.
lessen, subside
१५. क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : किसी अंकित नियत या स्थिर स्तर से नीचे आना।

उदाहरण : बच्चे का कक्षा में स्तर उतर रहा है।
अचानक गवैये का स्वर उतर गया।

పెరగకపోవడం

పిల్లల తరగతిలో ప్రమాణాలు తగ్గుతున్నాయి.
తక్కువగు, తగ్గు
१६. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : देवता का मनुष्य आदि संसारी प्राणियों के रूप में धरती पर आना।

उदाहरण : जब पृथ्वी पर पाप बढ़ जाता है तब भगवान अवतार लेते हैं।
समय-समय पर अनेक अलौकिक महापुरुष इस लोक में उतरते रहते हैं।

पर्यायवाची : अवतरना, अवतरित होना, अवतार लेना, प्रकट होना, प्रकटना, प्रगटना, प्रघटना

మనుషులు,ప్రాణులు, ఒకరూపం నుండి మరో రూపానికి మార్పు చెందడం

ఎప్పుడైతే భూమి మీద పాపాలు ఎక్కువవుతాయో అప్పుడు భగవంతుడు అవతరిస్తాడు.
అవతరించడం, జన్మించడం, పుట్టడం
१७. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : कहीं आश्रय लेना।

उदाहरण : हम जब भी दिल्ली जाते हैं, शर्माजी के यहाँ रुकते हैं।

पर्यायवाची : टिकना, ठहरना, रहना, रुकना

నిలిచిపోవడం

నేను ఎప్పుడు కూడా ఢిల్లీ వెళ్ళినా శర్మాజీ గురించి ఆగుతాను.
ఆగు
१८. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / शारीरिक कार्यसूचक

अर्थ : सवारी आदि से बाहर निकलना या वाहन से जमीन पर आना।

उदाहरण : वह बस से धीरे-धीरे उतरा।
ट्रक से माल उतरा।

१९. क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : कैमरे में तस्वीर आदि का खिंच जाना।

उदाहरण : आपका फोटो खिंच गया है।

पर्यायवाची : आना, खिंचना, खिचना, बनना

२०. क्रिया / अनैच्छिक क्रिया
    क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : किसी पद या स्थान से खिंच, खिसक या गिरकर अथवा किसी अन्य प्रकार से अलग होकर नीचे आना।

उदाहरण : बकरे की खाल उतर गई है।
वह अपने दुर्व्यवहार के कारण मेरे चित्त पर से उतरा है।

చర్మం మీద వున్న వెంట్రుకలు రాలిపోవడం

మేక యొక్క తోలు ఊడిపోయింది.
ఊడిపోవు, ఊడు
२१. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : मिली, सटी या लगी हुई चीज़ आदि का अलग होना।

उदाहरण : कमीज़ का बटन निकल गया है।
क़िताब के पन्ने निकल रहे हैं।
सीलन के कारण दीवार का सीमेंट उधड़ रहा है।

पर्यायवाची : अलग होना, उकलना, उकिड़ना, उकिलाना, उखड़ना, उखरना, उचटना, उचड़ना, उचरना, उधड़ना, टूटना, निकलना, पृथक होना

సడలిపోవటం

చొక్కా యొక్క బటన్ ఊడిపోయింది.
ఊడిపోవు, రాలిపోవు

Come apart.

The two pieces that we had glued separated.
divide, part, separate
मुहावरे भाषा को सजीव एवम् रोचक बनाते हैं। हिन्दी भाषा के मुहावरे यहाँ पर उपलब्ध हैं।