पृष्ठ के पते की प्रतिलिपि बनाएँ ट्विटर पर सांझा करें व्हाट्सएप पर सांझा करें फेसबुक पर सांझा करें
गूगल प्ले पर पाएं
हिन्दी शब्दकोश से वंश शब्द का अर्थ तथा उदाहरण पर्यायवाची एवम् विलोम शब्दों के साथ।

वंश   संज्ञा

१. संज्ञा / समूह

अर्थ : एक ही पूर्वपुरुष से उत्पन्न व्यक्तियों का वर्ग या समूह।

उदाहरण : उच्च कुल में जन्म लेने से कोई उच्च नहीं हो जाता।

पर्यायवाची : अनवय, अनूक, अन्वय, अभिजन, आल, आवली, कुल, ख़ानदान, खानदान, घराना, नसल, नस्ल, बंस, वंशतति

పూర్వికుల నుండి వచ్చు వర్గం లేక సమూహం.

ఉన్నత వంశంలో జన్మించడం వలన ఎవరూ గొప్పవారు కాలేరు.
అభిజనం, కులం, కొలం, జాతి, వంశం, వర్గం, వర్ణం, సంతతి

People descended from a common ancestor.

His family has lived in Massachusetts since the Mayflower.
family, family line, folk, kinfolk, kinsfolk, phratry, sept
२. संज्ञा / समूह

अर्थ : (जीवविज्ञान) जीव का वर्गीकरणात्मक वर्ग जिसमें एक या एक से अधिक प्रजातियाँ हों।

उदाहरण : मेढक का वैज्ञानिक नाम राना टिग्रीना है जसमें राना मेढक का वंश है।

అనేక ఉపజాతులు గల వర్గం

మేడక్ యొక్క శాస్త్రీయ నామం రానా టొగ్రీనా దానిలోనే యొక్క వంశం వున్నది.
కులం, జాతి, వంశం, వర్ణం

(biology) taxonomic group containing one or more species.

genus
३. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / शारीरिक वस्तु
    संज्ञा / भाग

अर्थ : मनुष्यों और बहुत से जीव-जंतुओं में पीठ के बीच की लम्बी खड़ी हड्डी जिसमें गरदन से लेकर कमर पर की त्रिकास्थि तक माला की तरह गुथी हुई कशेरुकाएँ होती हैं।

उदाहरण : रीढ़ की हड्डी को सीधी रखने के लिए सीधे बैठें।

पर्यायवाची : अनूक, कंटक-दंड, कंटक-दण्ड, कंटकदंड, कंटकदण्ड, कशेरु दंड, कशेरु दण्ड, कशेरु-दंड, कशेरु-दण्ड, कशेरुक दंड, कशेरुक द्ण्ड, कशेरुक-दंड, कशेरुक-द्ण्ड, कशेरुका दंड, कशेरुका दण्ड, कशेरुका-दंड, कशेरुका-दण्ड, पृष्ठदंड, पृष्ठदण्ड, पृष्ठास्थि, बाँस, बाँसा, मेरु दंड, मेरु दण्ड, मेरु-दंड, मेरु-दण्ड, मेरुदंड, मेरुदण्ड, रीढ़, रीढ़ की हड्डी

వీపుకు మధ్యలో ఉండే పొడవైన ఎముక

వెన్నెముక వలన నేరుగ కూర్చోగలుగుతున్నాం.
కశేరుకం, వెన్నుపట్టె, వెన్నుపాము, వెన్నుపూస, వెన్నెముక

The series of vertebrae forming the axis of the skeleton and protecting the spinal cord.

The fall broke his back.
back, backbone, rachis, spinal column, spine, vertebral column
४. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु

अर्थ : युद्ध में प्रयुक्त होनेवाली सामग्री।

उदाहरण : योधन से लदा वाहन क्षतिग्रस्त हो चुका है।

पर्यायवाची : युद्ध सामग्री, युद्ध-सामग्री, युद्धक साजो-सामान, युद्धसामग्री, योधन

Weapons considered collectively.

arms, implements of war, munition, weaponry, weapons system
५. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / प्राकृतिक वस्तु
    संज्ञा / भाग

अर्थ : बाहु आदि की लम्बी हड्डियाँ।

उदाहरण : चोट के कारण उसके वंश में दरार पड़ गई है।

In limbs of vertebrate animals: a long cylindrical bone that contains marrow.

long bone, os longum
६. संज्ञा / भाग

अर्थ : खड्ग के मध्य का भाग।

उदाहरण : वंश ऊँचा होता है।

७. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / प्राकृतिक वस्तु
    संज्ञा / सजीव / वनस्पति

अर्थ : एक प्रकार की ईख।

उदाहरण : तुम आज वंश में पानी अवश्य दे देना।

८. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / माप

अर्थ : बारह हाथ का एक मान।

उदाहरण : यह कपड़ा एक वंश है।

९. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / शारीरिक वस्तु
    संज्ञा / भाग

अर्थ : वह कड़ी हड्डी जो नाक का ऊपरी भाग बनाती है।

उदाहरण : दुर्घटना के दौरान उसका नासादंड टूट गया।

पर्यायवाची : नाकपाँसा, नासादंड, नासादण्ड, नासावेश, बाँसा

ముక్కు యొక్క పైభాగం

ప్రమాదంలో అతనికి నాసికా రంధ్రం విరిగింది.
నాసికా రంధ్రం

The hard ridge that forms the upper part of the nose.

Her glasses left marks on the bridge of her nose.
bridge
१०. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु

अर्थ : बाँस का सारभाग जो उसके जल जाने के बाद सफ़ेद टुकड़ों में पाया जाता है।

उदाहरण : वंशलोचन को औषध के रूप में प्रयोग किया जाता है।

पर्यायवाची : तबाशीर, तवक्षीर, तीक्ष्णक्षीरी, तीष्णक्षीरी, तुंगा, त्वगाक्षीरी, बंशलोचन, बंसलोचन, वंशरोचना, वंशलोचन, वंशशर्करा, वंशाहू, वंशी, शुक्रा, शुभ्र, शुभ्रा, श्वेता

వెదురుచెక్కలు

వెదురు దబ్బలను ఔషధ రూపంలో ప్రయోగిస్తారు.
వెదురుదబ్బలు, వెదురుముక్కలు
११. संज्ञा / सजीव / वनस्पति

अर्थ : एक लम्बी, दृढ़ वनस्पति जिसके कांडों में जगह-जगह गाँठें होती हैं और जो छाजन, टोकरे आदि बनाने के काम आती है।

उदाहरण : उसने अपने बगीचे में बाँस लगा रखा है।

पर्यायवाची : त्वक्सार, पुष्पघातक, बंस, बाँस, यवफल, वेणु, शतपर्वा, शतफल

కృష్ణుని చేతిలో ఉండేది

అతను తన పూల తోటలో పిల్లనగ్రోవి ఉంచాడు.
పిల్లనగ్రోవి, మురళి, వేణువు

Woody tropical grass having hollow woody stems. Mature canes used for construction and furniture.

bamboo
१२. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / प्राकृतिक वस्तु
    संज्ञा / भाग

अर्थ : पौधों में वह अंग जो गोल या लंबी पंखुड़ियों का बना होता है और जिसमें फल उत्पन्न करने की शक्ति होती है।

उदाहरण : उपवन में तरह-तरह के फूल खिले हुए हैं।

पर्यायवाची : कुसुम, गुल, पीलु, पुष्प, पुष्पक, प्रसूत, प्रसून, प्रसूनक, फुलवा, फूल, मणीवक, शिगूफ़ा, शिगूफा, सारंग, सुमन

మొగ్గలు విచ్చిన స్థితి.

ఉద్యానవనంలో అనేక రకాల పూలు వికసించినవి.
కుసుమాలు, పువ్వులు, పుష్పాలు, పూలు, సుమములు

Reproductive organ of angiosperm plants especially one having showy or colorful parts.

bloom, blossom, flower
१३. संज्ञा / सजीव / जन्तु / पौराणिक जीव

अर्थ : हिन्दुओं के एक प्रमुख देवता जो सृष्टि का पालन करने वाले माने जाते हैं।

उदाहरण : राम और कृष्ण विष्णु के ही अवतार हैं।

पर्यायवाची : अंबरीष, अक्षर, अच्युत, अनीश, अन्नाद, अब्धिशय, अब्धिशयन, अमरप्रभु, अमृतवपु, अम्बरीष, अरविंद नयन, अरविन्द नयन, अरुण-ज्योति, अरुणज्योति, असुरारि, इंदिरा रमण, कमलनयन, कमलनाभ, कमलनाभि, कमलापति, कमलेश, कमलेश्वर, कुंडली, कुण्डली, केशव, कैटभारि, खगासन, खरारि, खरारी, गजाधर, गरुड़गामी, गरुड़ध्वज, चक्रधर, चक्रपाणि, चक्रेश्वर, चिरंजीव, जगदीश, जगदीश्वर, जगद्योनि, जगन्, जनार्दन, जनेश्वर, डाकोर, त्रिलोकीनाथ, त्रिलोकेश, त्रिविक्रम, दम, दामोदर, देवाधिदेव, देवेश्वर, धंवी, धन्वी, धातृ, धाम, नारायण, पद्म-नाभ, पद्मनाभ, पुंडरीकाक्ष, फणितल्पग, बाणारि, बैकुंठनाथ, मधुसूदन, महाक्ष, महागर्भ, महानारायण, महाभाग, महेंद्र, महेन्द्र, माधव, माल, रत्ननाभ, रमाकांत, रमाकान्त, रमाधव, रमानाथ, रमानिवास, रमापति, रमारमण, रमेश, लक्ष्मीकांत, लक्ष्मीकान्त, लक्ष्मीपति, वर्द्धमान, वर्धमान, वसुधाधर, वारुणीश, वासु, विधु, विभु, विश्वंभर, विश्वकाय, विश्वगर्भ, विश्वधर, विश्वनाभ, विश्वप्रबोध, विश्वबाहु, विश्वम्भर, विष्णु, वीरबाहु, वैकुंठनाथ, व्यंकटेश्वर, शतानंद, शतानन्द, शारंगपाणि, शारंगपानि, शिखंडी, शिखण्डी, शुद्धोदनि, शून्य, शेषशायी, श्रीकांत, श्रीकान्त, श्रीनाथ, श्रीनिवास, श्रीपति, श्रीरमण, श्रीश, सत्य-नारायण, सत्यनारायण, सर्व, सर्वेश्वर, सहस्रचरण, सहस्रचित्त, सहस्रजित्, सारंगपाणि, सुप्रसाद, सुरेश, स्वर्णबिंदु, स्वर्णबिन्दु, हरि, हिरण्यकेश, हिरण्यगर्भ, हृषिकेश, हृषीकेश

హిందువుల విశ్వాసం ప్రకారం దశావతారాలుగల దేవుడు

రాముడు మరియు కృషుడు విష్ణువు యొక్క అవతారం.
అంబుజనాభుడు, అంబుజోధరుడు, అక్షధరుడు, అచ్యుతుడు, అజగుడు, అజయుడు, అజితుడు, అనిరుద్ధుడు, అనీశుడు, అపరాజితుడు, అబ్ధిశయనుడు, అభిరూపుడు, అమరప్రభుడు, అమ్బోధిసుతకాంతుడు, అరవిందాక్షుడు, అశిరుడు, ఇందీవరుడు, ఇంద్రావరజుడు, ఈశ్వరేశ్వరుడు, ఉపేంద్రుడు, ఋణదాముడు, ఏకాంగుడు, కంబమయ్య, కంబుపాణి, కడారిపటుడు, కపి, కపిలుడు, కమలాక్షుడు, కుందుడు, కేశటుడు, కేశవుడు, కేశుడు, క్రతువు, గదాధరుడు, గరుడధ్వజుడు, గరుడవాహనుడు, గరుడిరవుతు, చక్రధరుడు, చక్రపాణి, చక్రవంతుడు, చక్రాయుధుడు, చక్రి, చక్రికుడు, జగన్నాధుడు, జనార్ధనుడు, జినుడు, జిష్ణువు, తామరకంటి, తీర్థకరుడు, తెలిదీవిదొర, త్రివిక్రముడు, దామోధరుడు, ద్విజవాహనుడు, ధనుజారి, ధరణీధరుడు, ధృవుడు, నందుడు, నల్లవేల్పు, నారాయణుడు, పంకజనాభుడు, పచ్చవలువధారి, పద్మగర్భుడు, పద్మనాభుడు అల్లుడు, పద్మాక్షుడు, పద్మినీశయుడు, పాంచజన్యధరుడు పుండరీకాక్షుడు, పావనుడు, పింగళుడు, పీతాంబరుడు, పురంధరుడు, పెరుమాళ్ళు, బభ్రువు, భావనుడు, భూరి, మధుజిత్తుడు, మధుసూధనుడు, మాపతి, మాయడు, ముంజకేశుడు, ముకుందుడు, యజుష్పతి, యజ్ఞపతి, యజ్ఞపురుషుడు, యజ్ఞేశ్వరుడు, యతి, యమకీలుడు, రక్కసిదొంగ, రమాకాంతుడు, రవినేత్రుడు, లక్ష్మీకాంతుడు, లక్ష్మీజాని, లక్ష్మీపతి, లక్ష్మీరమణుడు, లక్ష్మీశుడు, లక్ష్మీసఖుడు, లచ్చిమగడు, వరాహమూర్తి, విభుడు, విరజుడు, విరించి, విలాసి, విశ్వంభరుడు, విశ్వకాయుడు, విశ్వబాహుడు, విశ్వాత్ముడు, విష్ణువు, విష్వక్సేనుడు, వేదాదిదేవుడు, వేదాదిపుడు, వైకుంఠుడు, శంఖపాణి, శంఖభృత్తు, శతానందుడు, శర్మదుడు, శేషసాయి, శేషి, శౌరి, శ్రీకాంతుడు, శ్రీగర్భుడు, శ్రీదయితుడు, శ్రీధరుడు, శ్రీనాధుడు, శ్రీనివాసుడు, శ్రీమంతుడు, శ్రీవత్సుడు, శ్రీవరుడు, శ్రేష్టుడు, షడంగజిత్తు, సచ్చిదానందుడు, సరసిజనాభుడు, సామగర్భుడు, సోమగర్భుడు, స్వర్ణబంధువు, హంసుడు, హరమేధుడు, హరి, హిరణ్యగర్భుడు, హృషీకేశుడు, హేమశంకరుడు, హేమశంఖుడు, హేమాంగుడు

The sustainer. A Hindu divinity worshipped as the preserver of worlds.

vishnu
१४. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / मानवकृति

अर्थ : बाँस आदि का बना हुआ, मुँह से फूँककर बजाया जाने वाला एक बाजा।

उदाहरण : श्याम बाँसुरी बजा रहा है।

पर्यायवाची : आलापिनी, बंसी, बाँसुरी, बेनु, मुरलिया, मुरली, वंशिका, वंशी, वेणु

నోటితో ఊదుతూ వాయించు ఒక వాయిద్యం

శ్యామ్ పిల్లనగ్రోవిని వాయిస్తున్నాడు.
తూతకొమ్ము, పిల్లనగ్రోలు, పిల్లనగ్రోవి, మురళి, వంశీ, వేణువు, స్వరలాసిక

A high-pitched woodwind instrument. A slender tube closed at one end with finger holes on one end and an opening near the closed end across which the breath is blown.

flute, transverse flute
१५. संज्ञा / भाग

अर्थ : बाँस के पौधे का लकड़ी जैसा कड़ा तना जो बहुत मज़बूत होता है।

उदाहरण : बाँस से सुंदर-सुंदर सजावटी एवं उपयोगी चीज़े बनती हैं।

पर्यायवाची : बंस, बाँस, वेणु

मुहावरे भाषा को सजीव एवम् रोचक बनाते हैं। हिन्दी भाषा के मुहावरे यहाँ पर उपलब्ध हैं।